مدتی است که روابط ایران و عربی یک تحولی کیفی بخود گرفته است و بر اساس آنچه که در مطبوعات ذکر می شود این روابط در حال گرم شدن می باشد.
تحلیلگران فاکتهای متعددی در این خصوص ارائه می دهند از جمله آنها می توان به اعلام آمادگی احمدی نژاد برای سفر به مصر متعاقب سفر معاون وزیر خارجه این کشور به ایران- دعوت ملک عبدالله پادشاه عربستان از احمدی نژاد برای انجام حج - شرکت رئیس جمهوری اسلامی ایران در اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس- سفر احمدی نژاد به امارات- سفر احمدی نژاد به بحرین - شرکت در اجلاس سران اوپک در عربستان- حضور وزیر خارجه ایران در اجلاسیه اتحادیه عرب و دفاع مقامات رسمی خلیج فارس در اجلاس منامه در غیاب ایران در مقابل رابرت گیتس که ایران را تهدیدی برای امنیت منطقه خوانده بود- اعلام آمادگی ایران برای انتقال دانش هسته ای به کشورهای عربی و تشکیل کنسرسیوم عربی ایرانی در داخل خاک ایران- اشاره کرد
چند نوع واکنش از سوی تحلیل گران داخلی و خارجی بروز یافته است:
۱- عده ای در داخل و خارج ایران این اقدامات دولت را ناشی از ابتکارات شخصی احمدی نژاد و دولت وی دانستند و نه مقام دعوت کننده بهمین دلیل دعوت احمدی نژاد به اجلاس دوحه و مکه را به اصرار ایران و نه طرف دعوت کننده ارزیابی کرده و آن را مغایر عزت ایرانی تحلیل میکنند
۲- عده ای سیاست درهای باز با کشورهای عربی را در حالیکه سیاست تشدید تقابل با آمریکا در منطقه از سوی ایران اتخاذ می شود را نافی مقصود دانسته و آن را یاری رسان به حفظ منافع کشور نمی دانند.
۳- عده ای از جمله رسانه های غربی که همه چیز عالم و آدم را در گرو رفتار آمریکا تحلیل می کنند گرم شدن روابط عربی ایرانی را ناشی از چراغ سبز آمریکائی ها به کشورهای عربی برای ارتقاء روابط با ایران دانسته و خواستار ادغام اقتصادی این کشورها با ایران شده تا بتوانند اهرم فشار لازم را داشته باشند
با همه این ها آیا گرم شدن روابط ایران و عرب بخصوص کشورهای خلیج فارس امری در حال وقوع است یا بیشتر بر اساس گمانه زنی های رسانه ای مطرح می شود؟
به چند جهت نمی توان چندان به این اظهار نظرها خوش بین بود:
اولا روابط ایران و اعراب چنان پیچیده است که با آمدن یک رئیس کشور به ایران یا بالعکس تغییر نخواهد یافت. بعبارت روشن تر این روابط از عوامل متعدد دینی - تاریخی- نژادی - سرزمینی و.. متاثر است
ثانیا آنچه که همیشه در نزدیکی و دوری ایران و اعراب تاثیر داشته است نه عوامل داخلی که عامل بین المللی است. بعبارت روشن تر این مناسبات قدرت در جهان و عرصه بین المللی و رویکرد دو طرف به این مناسبات است که گاهی موجب دوری و گاه موجب نزدیکی می شده است
ثالثا علیرغم آنچه که شایع است و برخی از تحلیلگران داخلی جناحی به آن دامن می زنند -اعراب تصویری جداگانه از فعالیتهای ایران دارند . بنظر آنها ایران نه تنها آغوش خود را برای این روابط باز نمی کند بلکه بدون توجه به منافع دیگران تنها درجهت منافع خود حرکت می کند.
بهمین دلیل نباید چندان به خوشامدگوئی های موقت اعراب دل بست. اعراب بنا به خصلت چادرنشینی مهمان دوست می باشند(اکرم الضیف ولو کان کافرا) و همه این ها بنا بر عادات ضیافت قابل توجیه است و نباید باعث گمراه شدن سیاستمداران شود که اعراب درجهت گرم شدن روابط با ایران حرکت میکنند.